مصطفى محقق داماد
151
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
فرمود : هرگاه حديثى به شما رسيد و گواهى از قرآن يا سخن پيامبر ( ص ) داشت ، بپذيريد و گرنه براى خود آورنده ، خوب است » ظاهرا مراد از اختلاف حديث ، تعارض دو حديث نيست ، بلكه مراد روايات متعدد در ابواب مختلف است . اوّلا : به خاطر قرينهء « يرويه من نثق به و منهم من لا نثق به » كه روشن است روايت ثقه با غير ثقه ، تعارضى ندارند ، امّا ممكن است روايات وارد در بعضى مسائل ، موثّق و در بعضى ديگر غير موثّق باشد . ثانيا : برفرض كه سؤال از متعارضان باشد ، جواب حضرت بيان قاعدهء كلّى است كه هر خبرى كه گواهى از كتاب يا سنّت داشته باشد ، حجّت و معتبر است . « 1 » ضمنا از اين روايت استفاده مىشود كه موافقت با سنّت ، همچون موافقت با كتاب ، يك مرجح مستقلّ است ، نهايت اينكه از بعضى از روايات مانند روايت ميثمى ، لزوم رعايت ترتيب استفاده مىشود يعنى موافقت كتاب ، مقدّم بر موافقت سنّت مىباشد . 3 - روايت ايّوب بن حرّ كه گفته است : « از امام صادق ( عليه السّلام ) شنيدهام كه فرمود : و كلّ شىء مردود الى الكتاب و السّنّة ، و كلّ حديث لا يوافق كتاب اللّه فهو زخرف » ؛ « 2 » « بازگشت هر چيزى به كتاب و سنّت است و حديثى كه موافق قرآن نيست ، تزوير است . » 4 - روايت ايّوب بن راشد ، نيز از امام صادق ( عليه السّلام ) كه فرمود :
--> ( 1 ) - ر ك : شيخ انصارى ، فرائد الاصول ، ص 70 - 69 . ( 2 ) - شيخ كلينى ، اصول الكافى ، ج 1 كتاب فضل العلم ، باب الأخذ بالسنّة و شواهد الكتاب حديث 3 و 4 .